Hoe kan de pijn en het leed van anderen abstract zijn voor mij? Het is een veiligheid, het is zelfbescherming. Doordat ze abstract zijn raken ze me niet voortdurend. Anders moest ik er heen gaan, ze helpen, stenen stapelen, brood bakken, de kinderen vertellen over zaken die ik weet.

Begraafplaats Chiesa San Giorgio, Val Bregaglia (Zw)

De Ginkgo, of tempelboom, die nu een felle herfstkleur heeft, is een van de oudste boomsoorten die vandaag nog op aarde voorkomen. Hij wordt ingedeeld bij de coniferen omdat het blad bestaat uit dunne nerven (naalden) die aan elkaar gegroeid zijn, wat tegen het licht goed te zien is.

Is het vallen of springen. Zal het lukken of wordt het falen. Kun je permanent daar blijven, los van al het andere, ongebonden? Zonder engagement, met alleen het beste voor jezelf voor ogen, de rest verlatend zogauw het fout loopt, alweer op weg naar een ander voordeeltje, koopje, 3 voor 2-tje, bonusje. Altijd alleen. Altijd zonder spijt. 

Gisteren, onderweg naar Theater Carré (Herman van Veen, 60 jaar Harlekijn Holland) zag ik dit beeld en moest even stilhouden. Het gloren. Een zacht, glanzend schijnsel geven,synoniem: lichten.

En dan ziet de wereld er plots heel anders uit en is er weer hoop. De buren en de mensen op kantoor zijn aardiger dan gedacht. De Russen worden eruit gegooid en iedereen krijgt evenveel, van alles, alleen de besten krijgen iets meer, wat ze vriendelijk doorgeven aan diegenen die het minder hebben. Ook de boeren zullen akkoord gaan, en de Chinezen. Het Strafhof mag weer zitting nemen en het Verdrag van Parijs schiet weer in gang. Alle dagen zondag.

Het is bijna te veel, ik kan het niet aan. Herfstkleuren, donkerte,  verkiezingsuitslagen, geen meerderheden, verkeerde meerderheden, rellen, jeugdrellen, vastgelopen overleg, vredesgesprekken, benzineprijzen, diepvriezers, hacks, drones, Houti’s, automankementen … Wat zou ik doen als twaalfjarige in deze wereld? Ik denk dat ik me zou afkeren van alles, zou zeggen bekijk het maar allemaal, ik doe niet mee.

Terugkomen is niet enkel hun graf bezoeken, zegt ze, daar hoort allerlei bij, en zonder me aan te kijken zegt ze dat ze ieder jaar betaalt voor het schoonmaken van de grafstenen, en voor de bloemen, chrysanten, die horen bij Allerzielen.

Weimar (D)

Zicht op het oosten vanuit Soglio, Val Bregaglia, Graubünden (Zw)

Ik had eens heel veel verdriet. Buiten bleef alles hetzelfde. Mensen deden wat ze moesten doen, de dingen vielen niet om, de trams reden, de boekenruggen in de kamer staarden me aan: Wel, wat gaan we doen, spraken ze. Sindsdien doe ik het kalmer aan met mijn verdriet, het helpt toch niet.

Soms rij ik door zo’n straat. Dit is de kleinbladige linde, zeg ik dan tegen wie bij me is. Tilia cordata is de wetenschappelijke naam, die klinkt beter. Die past. Het is een mooie boom, sierlijk, met gebogen takken en een magnifieke herfstkleur. Zeker tegen de blauwe hemel. Als het regent zijn de takken glimmend zwart. Het blad geeft licht in de herfst, en dat doen niet veel bomen. Hij is geduldig als een straatboom, onopvallend in lente, geeft schaduw in de zomer en zoals gezegd is op z’n mooist in de herfst en een beetje triest in de winter. Cordata.