Zicht op het oosten vanuit Soglio, Val Bregaglia, Graubünden (Zw)

Ik had eens heel veel verdriet. Buiten bleef alles hetzelfde. Mensen deden wat ze moesten doen, de dingen vielen niet om, de trams reden, de boekenruggen in de kamer staarden me aan: Wel, wat gaan we doen, spraken ze. Sindsdien doe ik het kalmer aan met mijn verdriet, het helpt toch niet.

Soms rij ik door zo’n straat. Dit is de kleinbladige linde, zeg ik dan tegen wie bij me is. Tilia cordata is de wetenschappelijke naam, die klinkt beter. Die past. Het is een mooie boom, sierlijk, met gebogen takken en een magnifieke herfstkleur. Zeker tegen de blauwe hemel. Als het regent zijn de takken glimmend zwart. Het blad geeft licht in de herfst, en dat doen niet veel bomen. Hij is geduldig als een straatboom, onopvallend in lente, geeft schaduw in de zomer en zoals gezegd is op z’n mooist in de herfst en een beetje triest in de winter. Cordata.

Terwijl het buiten waait omdat het blad van de bomen moet, de takken zwiepen en het ochtenddonker klaart, staan de kamerplanten roerloos in hun bestaan, bewaterd en beschermd. Zij kennen de wind niet, de storm, net zomin als de regen of de dauw, het schuren van een vossensnor langs hun blad, de kou die van de sneeuw optrekt. Zij moeten de hele dag mooi zijn, zij zijn beschermd. Net als wij.

Het is de tijd van het verdwijnen. Alles verdwijnt. Alle blad, alle vruchten, alle kleuren. Het waait, het schommelt, het valt en vliegt. Soms is de lucht weer blauw, zodat we even zien, meestal is alles grauw en grijs. De wereld verkleint, wij verkleinen. Het is een tijd van zinloosheid, een tijd zonder reden. Ook wij vallen ten prooi aan twijfel. Die zal even aanhouden. Dan is het al januari.

Na de storm van vannacht komt de zaterdag traag op gang, moegestreden tegen de wind, die eerste uren van zijn bestaan. In het halfduister onder de bewolkte lucht moet hij nog even bijkomen, niet wetend wat de dag zal brengen. Breekt de zon door? Blijft het nat? Hij kan het niemand vragen, er is geen taal, de dag heeft geen woorden, alleen tijdsbesef. Straks, bij de avond, is hij reeds voorbij.

Kleine poëzie van de blik die bleef hangen op het afgevallen blad dat op de grond lag, licht glinsterend, ondanks het donkere weer en de wolken, door het schaarse licht dat weerspiegelde in de regendruppels die erop lagen, als pronkstukjes, pareltjes, en getuigden van het weer van de laatste uren, met storm, zoals hoortde bij de herfst, maar toch ieder jaar weer verraste als het zover was, want uit het geheugen gewist, dan hoogstens als een vage herinnering aanwezig, van ooit, van hoe het was, en reeds lang niet meer is; wat niet klopt, want vorig jaar nog, weet ik goed, was er ook zulk weer, maar naar achteren geduwd in het geheugen en dat komt door al die beelden in ons hoofd, te veel, veel te veel, maar ontsnap er maar eens aan.

De vraag is wie waar naartoe rijdt en het eerste aankomt. Zo lijkt mij de internationale politiek ook, even kinderachtig en ongeorganiseerd. Ze doen maar wat, er zijn geen regels, noch overeenkomsten. Daardoor zullen er ook geen winnaars zijn, en misschien is dat wel de bedoeling. Ze willen alleen maar oorlogje spelen, zoals de kinderen enkel willen rondrijden met hun autootjes, tot ze honger krijgen en om peperkoek vragen.

Ik vind dit mooi. Het verstilt, het ontroert. Het is een schilderij van Henry van de Velde (1863-1957). Hij is ook in Antwerpen geboren, net als ik.

Dit is het berkenbosje tegenover het huis waar ik vandaag ben. Ik wordt altijd blij van berkenbosjes, van hun bescheidenheid. In ieder seizoen zijn ze mooi. Hier komt de zon achter het bosje op, dat maakt het wat mysterieus en, ok, minder flatteus. Toch blijft het licht, stel je voor dat het eiken waren, en teder. Het wordt vast een mooie dag.