Hier in Lecco is veel water. Vooreerst het Comomeer - met een diepste punt van 410 meter - dan de zijmeren, plus de rivier Adda (fiume Adda) die vanuit het Comomeer richting de Po-vlakte stroomt. De populieren doen het hier goed, naast wilgen, acacia’s, elzen, hazelaars… In deze tijd hangen er pluizen in het populierenloof als witte bloementrossen, mysterieus, zonder specifieke schoonheid. Ze lijken op katoen vanuit de verte en wanneer ze meewaaien met de wind bedekken ze ganse grasvelden. Je denkt makkelijk dat het pollen in de lucht zijn, die allergieën veroorzaken, maar dat klopt niet. Het zijn miljoenen onschuldige zaadjes waarvan er slechts enkele ontkiemen als ze een plekje vinden op de natte oevers van de rivier. De natuur is kwistig.

Het is de tijd van de Plechtige Communie bij de katholieken, het volwassen-wordingsritueel met bijbehorend feest. Dat wordt hier in Italië goed gevierd en toen we gisteren aan een van de zijmeertjes van het grote Lago di Como waren, het Lago di Pusiano, liepen de betreffende jongedames daar in alle vrijheid rond, terwijl hun ouders binnen in het restaurant uitgebreid zaten te lunchen. Een heerlijke dag hadden ze, ik herinner me de mijne, want ik werd ook katholiek opgevoed. Cadeaus, feestkleding, rondslenteren, alles met andere ogen bekijken, je bewust zijn van je leeftijd.

Villa Bertarelli, Camporeso (It)

Voilà, dit is het beeld, zoals voorspeld. Lago di Como, het rechterbeen van het meer, het stadje Lecco, met de bergen erond. Alpenbergen.

Hier in Italië geef ik veel aandacht aan de bomen. Misschien omdat ze anders zijn en meer opvallen, of anders opvallen. Witbloeiende acacia’s tegen de berghelling, smalle cipressen in de tuinen, oude platanen langs de weg en op de pleinen. Zoals deze dikke knoepert. Wat denk je, tweehonderd jaar oud is hij, stond er al toen Napoleon langskwam op zijn paard. Hij moet veel te vertellen hebben en vormt met zijn bast een abstract kunstwerk, een puzzel, een kaart, waar ik lang naar sta te kijken op weg naar de supermarkt.

Nou was het wat bewolkt gisterochtend, maar je moet je voorstellen dat je via een kronkelweggetje boven het Meer van Lugano aangekomen bent, in het Parco San Grato, en daar ontelbaar veel bloeiende rododendrons kunt bewonderen in alle denkbare kleuren en bloemvormen. Twee, drie wandelaars, voor de rest ben je er alleen. Als je het niet weet kom je er niet.

We stonden daar wat verlegen, mijn vrouw en ik,  - je kunt het je voorstellen - gisterochtend klokslag tien uur, moment dat de poort openging naar het terrein waar de kerk ‘Notre-Dame du Haut’ staat, en er niemand anders te zien was. Geen mens. Alleen wij en het gebouw, dat wereldberoemde gebouw, bekend in alle landen, in alle culturen, in alle boeken. De kerk van architect Le Corbusier. Dat gebouw en wij. Net of we in een treincoupé alleen zaten met Paul McCartney. Al snel verschenen er twee Japanse architectuurstudentes en een zuster uit het lagergelegen klooster, en was de spanning eraf. Maar even was het of we hemel binnengingen.

De stad Nancy is levendig en heeft vele kwaliteiten. De meeste ervan kun je via het internet opzoeken en vormen dan geen verrassing meer als je er bent, eerder een bevestiging van wat je verwachtte.Zo niet het terras van het restaurant in het voormalig Palais du Gouvernement naast het grote stadspark. Daar geniet je.

 De uil maakte mij wakker daarnet, met een indringend geluid. Ik stond op en keek naar buiten, naar het bos hierbuiten. Hoelang is het geleden dat ik wakker werd van een uil. We slapen in een kloosterhotel, Klooster Steinfeld in Duitsland. Ik dacht meteen terug aan gisteren, aan de wandeling door Insel Hombroich, door natuur en langs kunst, 12.000 stappen. Vandaag verder naar Nancy in Frankrijk. Voor een stadse wandeling. En route

Ik ben nog even in het halfland. Zometeen vertrekken we, eindelijk. Alles geregeld, alles in orde. Er is niet veel tijd meer om iets te doen, maar te veel tijd om niets te doen. Ik ben al niet meer in het ene, maar nog niet in het volgende. 

Ik hoorde een liedje, mooi, romantisch, Frans, met een strijkkwartet als begeleiding. Het heet J’ai rêvé que tu m’aimais de nouveau, oftewel, Ik heb gedroomd dat jij opnieuw van me hield. Dat opende mijn geest, want ik was gevormd door de popmuziek waarin je oneindig van elkaar houdt of helemaal niet. Zij of hij stopt ermee, heeft een ander, ziet je niet meer zitten. Treurnis alom. En zie, opeens zingt iemand dat zij opnieuw van hem houdt. Opnieuw. Niet toch van hem houdt, of nog steeds van hem houdt, maar opnieuw. Dus na het niet, na het nulpunt. Opnieuw. Alsof er niets gebeurd is. Alles is weer goed. Hij droomt het weliswaar, het is dus niet echt, enkel in zijn droom, maar het is een begin.

Soms kan ik geroerd worden door een simpel ding. Het staat er opeens, letterlijk, het houdt mijn blik tegen, terwijl ik er anders makkelijk overheen kijk. Dat klinkt filosofischer dan het is (al schreef Heidegger daar een sleuteltekst over: De oorsprong van het kunstwerk), het is eerder een vorm van aanwezigheid.Het staat los van iedere emotie, is eerder afwachtend, van allebei de kanten. Het ding wacht en ik wacht. Zoals bij het bekende schilderij van de schoenen van Vincent van Gogh. Ik kijk naar de schoenen en toch is er meer dan enkel die schoenen. Zo gebeurt ook hier, bij het Spaanse zoutvaatje. Het is niet enkel een bijna leeg zoutvaatje, van glas, met een goedkoop strooidopje waar zout aan kleeft. Het is meer dan het zout en de rijstkorrels erin. Het toont zich in een ongestoorde aanwezigheid en krijgt een kleine poëzie waar ik me bewust van ben.