Ik zal dit jaar voor het eerst in mijn leven niet naar de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd luisteren of kijken (met twee Russen). Niet omdat ik op vakantie ben, niet omdat het een oer-burgerlijk fenomeen is, maar omdat ik genoeg heb van de compromissen waarmee de kunst en de cultuur zich menen te kunnen verheffen boven de aardse werkelijkheid. Het is kunst, vertellen ze me, het heeft niets met oorlog of genocide te maken (Festival Venetië, Songfestival). Het zijn gewoon mensen die muziek maken, een film, een roman. En ik ging erin mee. Niet dat ik naar het Songfestival keek, begrijp me goed.

Gistermiddag klom ik een stuk de berg op achter ons huis,naar het heiligdom Santuario della Madonna della Rovinata, een kapel op een uitkijkpunt midden in het bos.

Het was mij tot nu niet gelukt ze te fotograferen, de bloemen van de tulpenboom. Liriodendron is zijn wetenschappelijke naam, Liriodendron tulipiferi, oftewel ‘lelieboom die tulpen draagt’. Je zult maar zo heten. Hier, langs de oever van het meer, staan ze op de boulevard aangeplant, en bloeien momenteel. Ik sprong op van vreugde, een keer niet te laat in het seizoen, mijn fototoestel niet vergeten, geen regen, geen avond. Ik heb ze! Deze wulpse bloesems, die ietwat verborgen tussen de grote bladeren hangen, bescheiden, niet zoals de Magnolia of de Prunus die alle aandacht trekken. Nee, ze laten alle attentie aan het meer, waar de wandelaars voor komen, ze begeleiden enkel de blik, zoals diamanten doen rond een slanke hals. Ze accentueren.

Elk Italiaans kind leest ‘De verloofden’, het boek uit 1842 van Allesandro Manzoni. Dat speelt zich gedeeltelijk af in Lecco en daarom staat hier zijn standbeeld op de Piazza. Manzoni zelf bracht hier trouwens de zomers door.

La perla del Lario -De parel van de Lario - staat er op de zijkant van de kinderdraaimolen op de wandelkade in Lecco. Het Comomeer stond in de Romeinse tijd namelijk bekend als Larius Lacus, de oude naam van het gletsjermeer. Een naam diep verbonden met het geografische en culturele leven van Italië. Zo krijgen de kinderen spelenderwijze informatie tot zich.

Ik liep hoog op de Monte Coltignone en zag verbaasd dat ik in een beukenbos was. Een prachtig bos. Het licht werd zacht gefilterd door het jonge blad, waar het straks in de zomer nog moeilijk doorheen zal geraken. Ik was vreemd te moede daarboven. De bomen zagen er zo onschuldig uit en toch, op 1.370 meter hoogte een beukenbos? Zo merkte ik opnieuw hoe georganiseerd en gereguleerd mijn wereldbeeld is. Zo hoort het, zo moet het.  En ik dacht aan de asieldemonstraties in Nederland waarover ik hier probeer niet te lezen.

Ik vertelde al dat bij een onweer in de bergen alles door elkaar heen stroomt. Zon, regen, wolken. Donkerte, opklaringen. Ik wandelde op de berg achter ons, richting een oude boerderij, over een pad dat omhoog kroop. Het was bovenmaats steil. Mijn telefoon vertelde hoeveel stappen ik deed, de stijgingsmeters, hoe dichtbij het onweer kwam… Ik kon weten hoe koud het was, mijn temperatuur, mijn hartslag, mijn bloeddruk… en whatsappte mijn vrouw waar ik me bevond. Ik kon ondertussen foto’s maken en met oortjes in naar de nieuwe Paul McCartney luisteren, een duet met Ringo Starr. Dit klopte niet meer.

De pro’s van Italië:

Riserva Naturale Lago di Sartirana

Wanneer je ze ziet staan, ben je al halfweg naar de hemel, schreef ik eens. En ze staan hier overal, de smalle, de cipressen, en deze, de wat dikkere, de coniferen. Niet getemd en gesnoeid zoals in de tuinen van Almere of Geldermalsen, vernederd tot schutting.

Hoe groots en indrukwekkend iets ook is, het is altijd een detail dat blijft hangen. Of het nou een mens is, een opera of een landschap, het zijn de details die we ons herinneren. Dat is ook belangrijk als je bezoek ontvangt: zorg altijd voor een detail dat je visite zal onthouden (bloem, dessert, schilderij).