Ik vertelde al dat bij een onweer in de bergen alles door elkaar heen stroomt. Zon, regen, wolken. Donkerte, opklaringen. Ik wandelde op de berg achter ons, richting een oude boerderij, over een pad dat omhoog kroop. Het was bovenmaats steil. Mijn telefoon vertelde hoeveel stappen ik deed, de stijgingsmeters, hoe dichtbij het onweer kwam… Ik kon weten hoe koud het was, mijn temperatuur, mijn hartslag, mijn bloeddruk… en whatsappte mijn vrouw waar ik me bevond. Ik kon ondertussen foto’s maken en met oortjes in naar de nieuwe Paul McCartney luisteren, een duet met Ringo Starr. Dit klopte niet meer.

De pro’s van Italië:

Riserva Naturale Lago di Sartirana

Wanneer je ze ziet staan, ben je al halfweg naar de hemel, schreef ik eens. En ze staan hier overal, de smalle, de cipressen, en deze, de wat dikkere, de coniferen. Niet getemd en gesnoeid zoals in de tuinen van Almere of Geldermalsen, vernederd tot schutting.

Hoe groots en indrukwekkend iets ook is, het is altijd een detail dat blijft hangen. Of het nou een mens is, een opera of een landschap, het zijn de details die we ons herinneren. Dat is ook belangrijk als je bezoek ontvangt: zorg altijd voor een detail dat je visite zal onthouden (bloem, dessert, schilderij).

Onweer in de bergen heeft iets van oerkracht. Het komt van alle kanten en die kracht kaatst in alle richtingen terug. Met een donder die boos is omdat hij het dal niet uit kan, bliksems die zo giftig zijn als een president die zijn eigen onvermogen ontdekt. Goed, af en toe raakt hij iets, maar hij staat te ver van alles af, daarboven, om echt betekenis te hebben. Ik voel me dichtbij de natuur, de eekhoorn, de vos, de sparren en de paddestoel, ik stel ze me voor: afwachtend, schuilend, of reddeloos verloren. Wat een lawaai maakte dat alles tezamen. Het asfalt op straat was een stromende beek geworden die zich naar beneden stortte. Vandaag echter is er weer zon, zo is de gang der zaken. Als een natuurlijke orde.

In het Palazzo delle Paure (Het paleis van de armen) in Lecco,  is een tentoonstelling met werken van Katsushika Hokusai (1760-1849), de Japanse kunstschilder die beroemd is om zijn afbeeldingen van ‘De grote golf bij Kanagawa’ en ‘Gezichten op de berg Fuji’. En die hangen hier zomaar!

Hier in Lecco is veel water. Vooreerst het Comomeer - met een diepste punt van 410 meter - dan de zijmeren, plus de rivier Adda (fiume Adda) die vanuit het Comomeer richting de Po-vlakte stroomt. De populieren doen het hier goed, naast wilgen, acacia’s, elzen, hazelaars… In deze tijd hangen er pluizen in het populierenloof als witte bloementrossen, mysterieus, zonder specifieke schoonheid. Ze lijken op katoen vanuit de verte en wanneer ze meewaaien met de wind bedekken ze ganse grasvelden. Je denkt makkelijk dat het pollen in de lucht zijn, die allergieën veroorzaken, maar dat klopt niet. Het zijn miljoenen onschuldige zaadjes waarvan er slechts enkele ontkiemen als ze een plekje vinden op de natte oevers van de rivier. De natuur is kwistig.

Het is de tijd van de Plechtige Communie bij de katholieken, het volwassen-wordingsritueel met bijbehorend feest. Dat wordt hier in Italië goed gevierd en toen we gisteren aan een van de zijmeertjes van het grote Lago di Como waren, het Lago di Pusiano, liepen de betreffende jongedames daar in alle vrijheid rond, terwijl hun ouders binnen in het restaurant uitgebreid zaten te lunchen. Een heerlijke dag hadden ze, ik herinner me de mijne, want ik werd ook katholiek opgevoed. Cadeaus, feestkleding, rondslenteren, alles met andere ogen bekijken, je bewust zijn van je leeftijd.

Villa Bertarelli, Camporeso (It)

Voilà, dit is het beeld, zoals voorspeld. Lago di Como, het rechterbeen van het meer, het stadje Lecco, met de bergen erond. Alpenbergen.

Hier in Italië geef ik veel aandacht aan de bomen. Misschien omdat ze anders zijn en meer opvallen, of anders opvallen. Witbloeiende acacia’s tegen de berghelling, smalle cipressen in de tuinen, oude platanen langs de weg en op de pleinen. Zoals deze dikke knoepert. Wat denk je, tweehonderd jaar oud is hij, stond er al toen Napoleon langskwam op zijn paard. Hij moet veel te vertellen hebben en vormt met zijn bast een abstract kunstwerk, een puzzel, een kaart, waar ik lang naar sta te kijken op weg naar de supermarkt.